توسط دکترمحمد علي آرامي 

همکار محترم آقاي دکتر نعيم آسا در شماره‌ي 630 هفته نامه «پزشکي امروز» مطالبي تحت عنوان «درمان ميگرن بدون دارو» به چاپ رسانده‌اند و سردبير محترم نيز دعوت به اظهار نظر ساير همکاران نموده‌اند. فرصت را مناسب دانستم تا در مورد درمانهاي تهاجمي‌تر ميگرن که درسالهاي اخير مقالات مختلفي با نتايج اميدوار کننده منتشر مي‌شوند مطالبي به استحضار همکاران گرامي برسانم ولي پيش از آن توضيحي را در رابطه با نوشته‌ي همکار محترم ضروري مي‌دانم.

          هرسال 28 ميليون آمريکايي از حملات ميگرن رنج مي‌برند و 112 ميليون روز کاري به دليل ميگرن به تعطيلي کشيده مي‌شود. حاصل اين امر 14 بيليون دلار کاهش توليد است. اين سه رقم را از آن رو ذکر کردم که متوجه شويم براي کشورهاي صنعتي درمان ميگرن به هر ميزان که موفق باشد بسيار حائز اهميت بوده و سالانه ميليونها دلار صرف تحقيقات در اين زمينه‌ مي‌شود. از جمله تحقيق در زمينه‌ي اعمال جراحي براي ميگرن از سالها پيش آغاز شده است ولي نتايج براي ارائه‌ي اين درمانها براي کليه ميگرني‌ها هنوز کافي نيستند. تنها پيشرفت قابل توجه در درمان ميگرن که به طرزي معني‌دار در سالهاي اخير منجر به کاستن از بار اجتماعي ميگرن شده است، توليد تريپتان‌ها است و پس از آن هنوز پيشرفت جديدي نداريم. البته داروهاي جديدي از گروههاي قبلي با ادعاي اثرات بهتر به بازار آمده‌اند ولي اين ادعاها هنوز به طور قطعي ثابت نشده‌اند. مثلاً اين روزها خيلي روي توپيرامات تبليغ مي‌شود در حالي که برتري معني‌داري بر سديوم والپروات نداشته است.

 

          واقعيت اين است که پس از ساليان دور از شناخت علائم باليني و درمانهاي موفق، هنوز پاتوژنز اين بيماري به خوبي روشن نيست. فرمهاي ارثي اين بيماري به وفور ديده مي‌شوند و لذا انتقال ژني آن، مطرح شدن علل اکتسابي مانند انحراف بيني، اسپاسم عضلات، تروما، عفونت سينوسهاو… را زير سوال مي‌برند. به هر حال وازوديلاتاسيون و وازوکنستراکسيون عروق مغزي  و هيپوپرفوزيون کورتيکال (که موجب برخي علائم اورا مي‌شوند)، در پاتوژنز مگيرن دخيلند اما چه عواملي موجب اين تحولات مي‌شوند و چرا در برخي افراد؟ سوالي است که جواب روشني ندارد. يکي از فرضيه‌ها اين است که trigger point ها شروع کننده‌ي اين پروسه‌اند ولي هميشه چنين نقاطي کشف نمي‌شوند. تمام روش‌هاي جراحي و ازجمله بلوکهاي عصبي بر پايه‌ي مهار اين trigger point ها ابداع شده‌اند اما به دلايلي که گفته شد، هيچکدام قابل تعميم به همه ميگرني‌ها نيستند و فقط در برخي موارد کاربرد دارند که از جمله‌ي آنها مواردي هستند که توسط همکارمحترم به درستي انتخاب شده‌اند وتحت درمان قرار گرفته‌اند.برخي محققان نيز اين گونه موارد را که سردرد کاملاً برطرف شود و بيمار فوتوفوبي و فونوفوبي نداشته باشد، ازنظرميگرن بودن زير سوال برده‌اند.

            درسال گذشته مقاله‌ي جالبي منتشر شدکه در آن محققان مرکز ميگرن آمريکا صد بيمار ميگرني را تحت اعمال جراحي trigger point‌ها قرار دادند. آنها ابتدا 25 واحد توکسين بوتولينوم به هر trigger point  تزريق کردند و حداکثر سه تزريق انجام شد. بيماراني‌که در مدت پيگيري يک ماهه بيش از 50 درصدي بهبودي در شدت و دفعات حملات خود داشتند براي جراحي انتخاب شدند. براي ميگرنهاي با trigger point فرونتال جراحي شامل برداشتن گروه عضلات گلابلار(corrugator supercilii  و procerus muscle و depressor supercilii) بود. اين عضلات اعصاب سوپرا اربيتال و سوپراتروکلار را تحت فشار قرار مي‌دهند . دربيماران دچارميگرن تمپورال به طريق آندوسکوپيک سه سانتيمتر از شاخه‌ي زايگوماتيکوتمپورال عصب تري‌ژمينه برداشته شد تا فشار عضله‌ي تمپوراليس بر آن حذف شود. بيماراني که هم ميگرن فرونتال داشتند و هم تمپورال، هر دو عمل انجام شد. در مورد سردردهاي ميگرني با منشاء اکسي پيتال بخش کوچکي از عضله سمي اسپيناليس کاپيتيس که عصب اکسي پيتال بزرگ را احاطه مي‌کرد برداشته شد و يک فلپ ساب کوتانوس بين عصب و عضله قرار داده شد. بيماراني‌که trigger point آنها از ناحيه‌ي سپتوم بيني يا شاخکها بود تحت جراحي سپتوپلاستي و برداشت شاخک تحتاني و يا مياني قرار گرفتند. کليه‌ي بيماران با پرسشنامه‌هاي دقيق تحقيقاتي به مدت حداقل يک سال پيگيري شدند. اين بررسي، گروه شاهد نيز داشت.

 

            قطع شدن سردرد از 34 درصد در مورد سپتوپلاستي تا 64 درصد در مورد جراحي ناحيه‌ي فرونتال مشاهده شد. بهبودي سردرد نيز از 35 تا 55 درصد موارد اتفاق افتاد. اينجانب شخصاً در سفر سال ‌جاري به اروپا  با يک متخصص چشم پزشکي آشنا شدم که پس از عمل جراحي corrugator supercilii کاملاً از سردردهاي ميگرني بهبود يافته بود. جالب است بدانيد که اولين بار يک جراح پلاستيک به دليل هيپرتروفي عضلهcorrugator supercilii  و به دلايل زيبايي 314 بيمار را عمل کرد. 39 نفر از اين بيماران ميگرن داشتند و پس از عمل 31 بيمار اظهار کردند که سردردهايشان بسيار بهتر شده است.

مقالات مختلفي در اين زمينه منتشر شده‌اند ازجمله گروهي از محققان گوش و حلق و بيني معتقدند که نقاط تماس contact points در بيني ممکن است منشأ درد صورت و سر باشند. اين نقاط درافراد ميگرني باعث مقاومت به درمان دارويي و ايجاد transformed migraine مي‌شوند. مهمترين اين نقاط تماس بين سپتوم بيني و شاخک فوقاني است (شکل1).

            آنها ابتدا در آغاز سردرد بيماران ميگرني مبتلا به اين مشکل، ناحيه را با اسپري بي‌حسي موضعي آغشته مي‌کردند و در افرادي‌که پاسخ خوبي به بي‌حسي مي‌دادند، اقدام به جراحي ترميمي آندوسکوپيک کردند. 72/5 درصد موارد بيش از 50 درصد بهبودي، 42/9 درصد بهبودي کامل سردرد و 9/5 درصد نيز بي‌تأثير بودند و حتي افزايش سردرد را گزارش کردند.

به طور کلي نقش عصب تري‌ژمينه وشاخه‌هاي آن در پاتوژنز سردردهاي ميگرني از سالها پيش مطرح بوده است. به نظر مي‌رسد که تحريک اين عصب موجب آزادسازي نوروترانسميترهايي از قبيلSubstance P  مي‌شود. اين نوروترانسميترها موجب التهاب نوروژنيک مي‌شوند.چه چيزي باعث تحريک پايانه‌هاي عصبي مي‌شود؟ طرفداران جراحي‌هاي ذکر شده معتقدند که فشار عضله‌يcorrugator supercilii  و عضله‌ي تمپوراليس  ممکن است با فشار بر شاخه‌هاي عصبي موجبات اين تحريکات را فراهم سازند.

بنابراين روش انجام شده توسط همکار محترم ما اساس علمي دارد و در صورتي‌که با انتخاب درست موارد باشد، ممکن است نتيجه ‌بخش باشد. اما با نتيجه‌گيري ايشان به صورتي‌که 75 درصد کليه‌ي بيماران ميگرني بهبود مي‌يابند موافق نيستم. عملاً هم نوشته ايشان نشان مي‌دهد که براي تزريق، بيماران را معاينه کرده و طبعاً افرادي که هيچگونه حساسيتي در ناحيه‌ي مذکور نداشتند يا تزريق نشده و يا خود بيمار نپذيرفته است. به هر حال بيماري ميگرن طيف وسيعي دارد و هنوز درمان قطعي و يکسان براي همه‌ي موارد آن شناخته شده نيست. هنوز هم درمان دارويي در خط مقدم قرار دارد

آیا سفید شدن مو نشانه پیری است؟ و علت رنگ باختن زودهنگام این موها چیست؟
مو در واقع قسمت یا ضمیمه‌ای از پوست محسوب می‌شود و شامل سلول‌های مشابهی اسـت كـه روی لایـه خـارجی پوست به نام روپـوسـت یا اپیدرم قرار دارند. غدد چربی پـوسـت سـر مـاده‌ای چرب و روغنی ترشح مـی‌كـنـنـد كـه مـنـبـع مـواد مـغـذی و تقویتی، براق‌كننده و عامل سیاهی مو است. تغذیه مو از طریق جریان خون صورت می‌گیرد و به طور خـارجـی امـكـان‌پـذیر نیست. اصولاً مو طی مراحلی رشد می‌كند و در برهه‌هایی از زمان، رشد آن متوقف شده و استراحت می‌كند. در پایین‌ترین لایه پوست سر، در محل پایه تار مو، سلول‌هایی به نام ملانوسیت وجود دارند كه تركیباتی به نام ملانین تولید و ترشح می‌كنند. مـلانـیـن بـاعث رنگی بودن موی سر است. مـلانـوسـیـت‌هـا در واقـع حـاوی سـلـول‌هـای رنگدانه‌ای هستند و برای ساخت ملانین به آنزیم‌های خاصی نیاز دارند. در حقیقت رنگ های متفاوت مو، سیاه، قهوه‌ای، بلوند و قرمز بستگی به نوع آنزیمی ‌دارد كه در ساخت ملانین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چگونه گرد سپیدی بر موها می‌نشیند؟

رنـگــــدانـــه‌هـــای مـــوجـــود در ملانوسیت‌ها، عامل ایجاد رنگ موی سر هستند. زمانی كه سـاخـت ایـن رنـگدانه‌ها مـتوقف شود، مو رنگ خود را از دست می‌دهد و بــه اصـطـلاح سـفـیـد می‌شود و این تار موهای سفید رنگ در تركیب با تـارهـای سـیاه مو، حالتی خـاكـسـتـری بـه مو می‌دهند. سفید شدن مو به طور معمول فرآیندی است كه با بالا رفتن سن رخ می‌دهد. طبق تحقیقات صورت گرفته، عامل اصلی سفید شدن مو، ماده‌ای به نام پروكسید هیدروژن است. با بالا رفتن سن، این ماده در فولیكول‌ها و سلول‌های مو به مقدار زیادی تـولـید می‌شود و در نتیجه ساخت رنگدانه ملانین را متوقف می‌كند. پروكسید هیدروژن به مـیـــزان كــمـــی ‌در ســـراســـر بـــدن هـمـچــون فولیكول‌های مو تولید می‌شود، ولی با افزایش سن مقدار تولید آن بالا می‌رود، زیرا دیگر بدن قادر به خنثی كردن تولید این ماده نیست. زمانی كه ملانوسیت‌ها به طور غیرفعال حضور دارند یا تعداد ملانین هر تار مو به كم‌تر از حد معمول می‌رسد، مو به رنگ خاكستری دیده مـی‌شـود، ولـی چـنـانچه ملانوسیت‌ها كاملا رنگدانه‌های خود را از دست بدهند، مو سفید می‌شود.

آیا پیری زودرس هم داریم؟

با افزایش سن، مو متمایل به سفید شدن و از دست دادن رنگ خود می‌شود، ولی گاهی این فرآیند سفید یا خاكستری شدن در زمانی زودتر از حد معمول یعنی در جوانی آغاز می‌شود و باعث می‌شود یك فرد جوان كمی‌ پیر به نظر برسد. در حالت عادی، سفید شدن مو در مردان حدود 30 سالگی و در زنان حدود 35 سالگی اتفاق می‌افتد و در سیاه‌پوستان این فرآیند 10 ‌‌سال دیرتر رخ می‌دهد. سفیدی موی سر از شقیقه شروع می‌شود، ولی پیش از موی سر، سبیل و ریش شروع به سفید شدن می‌كند. در صــورتــی كـه در سـفـیـد پـوسـتـان، زودتـر از 20 ‌‌سالگی و در سیاه‌پوستان پیش از 30 سالگی موها سفید شوند، به آن سفید شدن زودرس مو گفته می‌شود كه خود علل مختلفی دارد.

آیا موها هم به آرامش و تغذیه سالم نیازمندند؟

از دلایل اصلی و اولیه سـفـیــدی زودرس مـوهـا مـی‌تـوان بـه نـوع رژیـم غــذایـی نـامناسب و نـیـز آشفتگی‌ها و نگرانی‌های ذهنی اشاره كرد. كمبود ویــتــامـیــن‌هــا از جـمـلــه ویتامین B12 ، آهن، مس، منگنز، تیتانیوم و ید در رژیم روزانه عاملی است كه به سفیدی زودهنگام مو كمك می‌كند.

نگرانی‌های ذهنی هم تنش زیادی به پوست سر وارد می‌كند كه با تولید مواد مغذی مورد نیاز برای سلامت مـو تـداخـل مـی‌كـند.

از دیگر عوامل مساعدكننده سفیدی زودرس می‌توان به وراثت اشـاره كـرد. بـه طوری كه در چنین افرادی سفیدی موها زودتر آغاز می‌شود. كثیفی پوست سر، شستشوی موها با آب داغ و خشك كردن آن با وسایل الكتریكی مانند سشوار، بیماری تیروئید ، كم‌خونی ، رژیم‌های لاغری بسیار سخت و طولانی‌مدت، افزایش گلبول‌های سفید خون و استفاده از دخانیات و سیگار (افراد سیگاری 4 ‌‌برابر زودتر به سفیدی مو دچار می‌شوند) از دیگر عوامل سفیدی زودرس موها هستند.

آیا كندن موهای سفید باعث زیادشدن آنها می‌شود؟

كـنــدن یــا قـیـچــی كــردن مــوهــای سـفـیـد به‌هیچ‌وجه باعث زیاد شدن آنها نمی‌شود. ولی به دلیل فشار وارد آمده بر پوست سر و مو، توصیه می‌كنیم این كار را انجام ندهید. با كندن موی سفید، مجدداً در همان مكان، موی سفید جدیدی رشد خواهد كرد و تعداد آن زیادتر نمی‌شود.

آیـا اسـتفاده از رنگ موها و مش‌ها در سفید‌شدن زودهنگام موها تأثیری دارد؟

خانم‌ها به زیبایی خود اهمیت می‌دهند و موها نیز جزئی از زیبایی آنها به شمار می‌رود. بـنـابـرایـن طـبیعی است كه گهگاه اقدام به رنگ‌كردن آنها كنند. ولی این سؤال همیشه برای آنها مطرح است كه مبادا با رنگ كردن، موها سفید شوند؟ باید بگوییم كه رنگ كردن هیچ تأثیری روی زودتر سفید شدن موها ندارد، بلكه عوامل دیگری كه در بالا اشاره كردیم در این امر دخیل هستند. ولی رنگ كردن پیاپی هم مشكلاتی را برای مو ایجاد می‌كند و ممكن است باعث خشكی و تحریك‌پذیری مو شود، ولی باعث سفید شدن مو نمی‌شود. در واقع رنگ كردن مو، یكی از راه‌های خلاص شدن از شر سفیدی موهاست.

از چـه رژیـم غـذایی برای جلوگیری از سفیدی زودرس مو استفاده كنیم؟

كمبود برخی مواد غذایی باعث سفید شدن زودرس موها می‌شود كه با رعایت یك رژیم خوب شاید بتوان از آن جلوگیری كرد. مصرف غـذاهـای سـرشـار از ویـتامینB مانند برنج، تخم‌مرغ، سبوس گندم و سبزیجات بسیار مؤثر است و سفیدی مو را به تأخیر می‌اندازد. عنصر مس از آن دسته عناصری است كه نقش زیادی در جلوگیری از سفید شدن موها دارد. غذاهایی چون قارچ، سیب‌زمینی، عدس، نخودفرنگی، لوبیا، موز، هلو، گلابی و سیب غنی از مس هستند. مصرف نان جو در رژیم غذایی، خوردن یك لیوان جوشانده سبوس گندم، جو و برنج در روز و خـوردن یـك قاشق مرباخوری پودر سـبـوس برنج مخلوط شده با شكر در روز می‌تواند در جلوگیری و نیز درمان سفیدی مو مؤثر باشد.

در كنار این ها، استفاده از سیر، پیاز، موسیر و تره نیز كه سرشار از منگنز هستند می‌تواند مفید باشد.

آیـا سفید شدن موها به رنگ موی فرد بستگی دارد؟

رنگ مو در افراد و نژادهای مختلف، متفاوت است. موی انسان به دلیل وجود نسبت‌های مختلف عناصر در رنگدانه‌ها متفاوت است. موی سیاه نسبت منگنز بیشتر، موی بور نسبت روی بیشتر و موی سرخ نسبت تیتانیوم بیشتری را داراست. سفیدی مو می‌تواند در نتیجه كمبود عناصر و املاح موجود در رنگدانه‌های مو باشد. در واقع سفید شدن موها، ارتباطی با نوع ملانین بدن كه تیره یا روشن بودن موها را مشخص می‌كند، ندارد. پس دیر یا زود، در همه انواع مو سفیدی اتفاق می‌افتد.

آیا سفیدی مو باعث ریزش آن‌ هم می‌شود؟

خـیــر. مــوهــای سـفـیــد بـا از دسـت دادن رنگدانه‌های خود، ترد و شكننده و حساس می‌شوند. موی سفید نسبت به موهای سیاه، خشك‌تر و زبرتر است، ولی ریشه آن سست نیست و سفید شدن را نمی‌توان عاملی برای ریزش مو به حساب آورد.

آیا موها می‌توانند یك‌شبه سفید شوند؟

معمولاً مو از ریشه سفید می‌شود. در پوست سر انسان حدود 100 تا 150 هزار تار مو وجود دارد و هر كدام بین 2 تا 6 سال عمر می‌كنند. رشد مو هفته‌ها طول می‌كشد و نمی‌تواند در طول یك شب سفید شود. همان طور كه گفتیم، یـكـــی از عــوامــل سـفـیــدی زودرس مــوهــا، نگرانی‌های ذهنی است. گاهی مردم تصور می‌كنند فردی در اثر یك فشار عصبی شدید دچار سفیدی مو می‌شود. این باوری كاملاً غلط است. فشار عصبی یكی از دلایل ریزش مو است. بنابراین با ایجاد چنین فشاری، مقدار زیادی از موهای سیاه ریخته و موهای سفید روی سر جلوه‌نمایی می‌كنند و این طور به نظر می‌رسد كه موهای فرد یك‌شبه سفید شده است كه در واقع غلط است.

پس اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید كه به موهای خود اهمیت می‌دهید و از سفید شدن آنها وحشت دارید، با رعایت نكاتی كه گفته شد تا جایی كه می‌توانید از ایجاد شـرایـط مـنـاسـب برای سفید شدن موهایتان جلوگیری كنید.

از بيشترين واکنش هاي عصبي که در عين حال اختلالي در رفتار نيز به حساب مي آيد واکنش ناخن جويدن يا اونيکوپاژي است. اين امر که در بين همه تيپ از افراد تقريبا” در همه مراحل عمر و زندگي به چشم مي خورد، در نزد کودکان به ويژه آنها که در سنين نوجواني و بلوغ هستند بيشتر ديده مي شود. اين امر که در افراد نشانه اي از اضطراب و گاهي عادت است مخصوصا” به هنگامي پديد مي آيد که براي فرد مشکلي پديد آيد و کار بر او سخت شود و يا به نيازهاي مهم او رسيدگي نشده و آدمي را در شرايطي قرار دهد که به انديشه براي حل و رفع مسائل فرو رود.

ناخن جويدن عادتي است که به نظر عده اي ناپسند مي آيد و هم از اين بابت نگران کننده است که برخي تصور دارند اين امر سبب ورود ميکرب به دهان و بدن شده و امکان دارد گاهي تغييراتي براي زيبائي دندان پديد آورد. يا جويدن و کندن ناخن باعث زخمي شدن انگشت گردد و زمينه را براي دشواري ها بيشتر فراهم آورد.

کيفيت عملي

فرم ساده اين عمل که کودک دائما” و به ويژه به هنگام سختي زندگي انگشت به دهان برده و شروع به جويدن ناخن مي کند. اين امر را ادامه مي دهد تا به جائي که انگشت خود را زخمين مي کند و زخم هاي کوچک و بزرگ پوستي در انگشتان او پديد مي آيد. ممکن است او يک ناخن را بجود و زخمين کند و شروع به ناخن بعدي کند. زماني هم او به اين امر پرداخته و آنگاه به زگيل پوستي انتهاي انگشتان مي پردازد و اين امر همچنان ادامه مي يابد تا جائيکه انگشت يا انگشتان او همه گاه مجروح است.

ادامه مطلب...

دکتر عبدالوهاب حاجی سردار

ساختمان و وظیفه پوست

پوست ، وسیعترین عضو بدن و محافظی قابل انعطاف است که رطوبت بدن را حفظ  و بوسیله سیستم  ایجاد  گرما و سرما، بافت های بدن را محافظت می کند . پوست از سه لایه تشکیل شده : درم ( میان پوست ) ، اپیدرم (بشره یا روپوست ) و لایه زیر جلدی . لایه زیر جلدی ، پوست را به بافت پوشاننده عضلات و استخوانها پیوند میدهد و بخش عمده آن شامل اعصاب ، عروق و لوبول های چربی است. چندی از وظایف دیگر پوست شامل موارد ذبل میباشد :

*دفع بعضی از مواد مضر پدید آمده از فعالیتهای متابولیسمی
*حفظ آنزیمها و هورمونها در درون بدن
*محافظت بدن از صدمات حرارتی ، مکانیکی ، اشعه خورشیدی ، میکروبها و مواد شیمیایی
*انتقال پیامهای حسی به مغز
*شرکت در سیستم ایمنی بدن
*ساختن ویتامین D
*حفاظت از دست رفتن آب و سایر مایعات بدن

فعالیت در هوای آزاد جزئی از شیوه سالم زیستن است ، اما متاسفانه پوست در هوای آزاد در معرض خطر تشعشع اشعه فرا بنفش قرار میگیرد . نور خورشید حاوی طیف وسیعی از اشعه‌های مرئی و نامرئی است و اشعه فرا بنفش بخشی از این طیف است . قسمت اعظم پرتو افکنی خطرناک خورشید توسط لایه ازون در اتمسفر فوقانی بلوکه میگردد ، اما بخش کمی از آن وارد سطح زمین میشود .

تابش طبیعی آفتاب جهت تندرستی مفید میباشد اما قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه فرا بنفش ، ریسک آفتاب زدگی ، سرطان پوست ( رشد غیر عادی ، نابهنجار و کنترل نشده سلول های پوستی ) و بیماری آب مروارید را به همراه دارد.

سرطان پوست

در سرطان پوست سلولهای بدخیم  به طور غیرمنظم و فزاینده‌ای تکثیر میابند و از سد سیستم دفاعی بدن میگذرند . یکی از عوامل مستعد سرطان پوست ، جهش در DNA سلول بر اثر اشعه ماورای بنفش میباشد که در پی آن رشد سلولهای سرطانی آغاز میگردد.

بعضی ها بر این عقیده اند که آفتاب سوختگی پدیده موقتی است و آسیب پوستی خودبخود ترمیم میابد . در ارتباط با این نظر باید اضافه نمود که با توجه به اینکه آفتاب سوختگی نهایتا برطرف میگردد ، لیکن آسیب تحتانی پوست باقی میماند و در واقع با هر بار در معرض تشعشعات آفتابی  قرار گرفتن  قابلیت آسیب پذیری پوست افزایش میابد و در اثر تکرر آن ، سرطان پوست طی ده تا سی سال  میتواند بروز نماید .

آفتاب و سرطان پوست

اگر هر شخصی ایامی را با پوست محافظت نشده زیر تشعشع آفتاب قرار گیرد ، قابلیت آفتاب سوختگی را دارد و این موضوع خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد . شروع سرطان پوست از نقاطی است که در معرض نور آفتاب قرار گیرد که شامل سر ، صورت ، گردن ، دستها و پاها است .

افراد ذیل دارای ریسک بیشتری جهت ابتلا به سرطان پوست هستند :

*افرادی که دارای پوست لطیف هستند .
*افرادی که دارای خالها یا لکه های قهوه ای رنگ پوست هستند .
*افرادی که مکررا در طفولیت دچار آفتاب سوختگی شده اند .
*افرادی که در هوای آزاد کار میکنند .
*افرادی که دارای سابقه سرطان پوست  خانوادگی هستند .
 

اشکال شایع‌تر سرطان پوست شامل موارد ذیل است :

*سرطان سلول‌های بنیانی : این نوع سرطان ، شایع‌ترین گونه سرطان پوست میباشد . سرطان سلولهای بنیانی که در پایه اپیدرم (لایه خارجی پوست) مستقر هستند ، دارای سرعت رشد کم بوده و ندرتا بسط میابند . محرک رشد این سلولها شامل تماس با مواد شیمیایی و رادیو اکتیو ، سوختگی ، خالکوبی ،  قرار گرفتن در معرض تابش پرتو شدید آفتاب و غیره میباشد .
*سرطان سلولهای فلسی پوست : این نوع سرطان ،  شکل دوم شایع سرطان پوست است که مدت طولانی  در لایه اپیدرم باقی میماند و در صورت عدم درمان  می‌تواند بافتهای دیگر را مورد تهاجم خود قرار ‌دهد . محرک رشد این سلولها شامل تابش اشعه ایکس ،  قرار گرفتن در معرض تابش نور شدید آفتاب ،  زخمهای باز ، تماس با مواد شیمایی و غیره میباشد .
*سرطان ملانوما : ملانوما از خطرناک ترین انواع سرطان پوست به حساب میاید. سرطان ملانوما در اثر  رشد بدخیم سلولهای ملانومیسم حاصل میگردد . این سلولها رنگدانه تیره پوست، خال‌های بدن ،رنگ چشم  را پدید میاورند به این خاطر تومورهای ملانوما غالبا سیاه و یا قهوه‌ای هستند . درمان این نوع سرطان  با تشخیص زود هنگام امکان پذیر است. اما اگر به سایر بافتهای بدن گسترش یابد ، امکان معالجه آن غیر ممکن است .

پوست بدن دارای رنگدانه هایی به نام ملانین است که میتواند مانع از ورود میزان معینی اشعه فرابنفش به درون بدن شود .ملانین ها در اشخاصی که به شکل طبیعی دارای پوست تیره تری هستند زیادتر بوده و آنها مصونیت بالاتری در مقابل تابش نور آفتاب دارند. به این خاطر اشخاصی که دارای پوست روشن تری هستند دارای ریسک بیشتری چهت ابتلا به  سرطان پوست میباشند . اشخاصی که رنگ پوست تیره دارند ، کمتر به نور خورشید حساس هستند . اما آنها نیز در برابر مضرات آفتاب ایمن نیستند و هر شخصی بایستی خود را از صدمات تشعشعی، محافظت نماید .

منظما پوست خود را چک نمائید و در صورت بروز موارد ذیل بلافاصله با متخصص پوست مشاوره کنید :

*تغییر در شکل ، رنگ یا اندازه خالهای بدن
*زخمی که التیام نیابد
*جای زخمی که خونریزی کند ، بخارد یا سرخ و متورم گردد .

بعضی ها بر این باورند که استعمال کرم پوست برای جلوگیری از آفتاب زدگی در روزهای مه آلود و یا ابری نیازی نیست . جهت نفی این باور باید خاطر نشان کرد که بیشتر از هشتاد درصد اشعه خورشیدی از ابر روشن ، غبار و مه عبور میکند .در روزهای برفی بیشتر از نیمی از اشعه خورشیدی از برف باز تابش میابد و میزان اشعه فرا بنفش را افزایش میدهد که نسبت آن در ارتفاع بالا وخیم تر است.  بدین ترتیب نیاز به کرم پوست در آن شرایط نیز محسوس میباشد .

حفاظت خود و خانواده

با طلوع آفتاب هیچکس نمیخواهد در منزل باقی بماند . بدین خاطر استعمال اندکی کرم پوست برای جلوگیری از آفتاب زدگی در هوای آزاد میتواند محافظ خوبی در برابر اشعه فرا بنفش  باشد . جنبه احتیاط بین ساعت یازده تا شانزده روز را باید در مد نظر گرفت . چرا که در این ساعات میزان تابش اشعه خورشیدی بالاخص در تابستان شدیدتر میباشد .  موارد ذیل را قبل از خروج از خانه  در نظر بگیرید :

*میزان اشعه فرا بنفش را چک نمائید .
*دستها و پاهایتان را بپوشانید . از پیراهن های آستین بلند با پارچه های مرغوب استفاده کنید. لباسهای نازک و مایوهای تنگ حافظ مناسبی برای پوست نیستند .
کلاه عریض و لبه دار بپوشید که بتواند از سر ، صورت ، گردن و گوش شما محافظت نماید .
*در زیر سایه درخت ، سایبان و یا چتر خود بایستید .
*از عینک آفتابی برای محافظت چشم خود از اشعه فرا بنفش   استفاده کنید .
*از کرم ضد آفتابی استفاده نمائید که  SPF آن (  Sun protection factor  ) پانزده و یا بیشتر باشد .  کرم را بیست دقیقه قبل از خروج استعمال نمائید .

آیا کرم ضد آفتاب کاملا محافظت میکند ؟

کرمهای ضد آفتاب بر پایه میزان تواناییشان در جذب و دفع اشعه ماورای بنفش درجه‌بندی میگردند . ایده‌آل‌ترین آن ، شماره سی  میباشد و برای همه منطقه ها توصیه می‌شود . کرم  ضد آفتاب با طیف وسیع SPF ( فاکتور محافظت از آفتاب ) به میزان پانزده و یا بالاتر  میتواند حافظ  بخشی از آسیب ناشی از تابش اشعه فرا بنفش باشد اما باید خاطر نشان کرد که بهترین  راه محافظت از پوست ، باقی ماندن در سایه و به تن کردن لباسی است که دستها و پاها را پوشش دهد . در صورت فعالیت در زیر آفتاب  استعمال مجدد کرم ضد آفتاب در هر دو ساعت الزامی میباشد .

حفاظت از کودکان

اطفال علاقه به صرف وقت خود در خارج از خانه دارند و این موضوع باعث میشود که آنها تحت ریسک ابتلا به تورم پوستی در اثر تماس با آفتاب قرار گیرند . ریسک بالاتر شامل کودکانی است که دارای پوست لطیف یا لکه های قهوه ای پوستی هستند . قابلیت برنزه شدن اطفال نسبت به بزرگسالان بیشتر است . لذا از قرار دادن طولانی مدت آنها در معرض نور آفتاب باید اجتناب نمود .

پوست بچه ها محافظ طبیعی کمتری جهت مقابله در برابر اشعه خورشیدی دارد . و این بدان معنی است که اطفال خیلی سریعتر آفتاب سوخته میشوند . اطفال بالای شش ماه میتوانند کرم ضد آفتاب استعمال نمایند .

در مورد اطفال به موارد ذیل توجه داشته باشید :

*همیشه طفل زیر دوازده ماه را دور از تابش مستقیم نور آفتاب قرار دهید . کالسکه و قفسه بچه را در سایه بگذارید .
*هنگام قدم زدن در روز آفتابی ، سایه بان کالسکه بچه را  بکار ببرید.
*اطفال را در ساعاتی که میزان تابش اشعه فرا بنفش بالا است و یا بین ساعات یازده تا شانزده  روز ،  دور از آفتاب نگه دارید .
*دست و پای کودک را با البسه اطفال بپوشانید . کلاه کاملا لبه دار بهتر از کلاه لبه دار یک سو  از آفتاب محافظت میکند .
*به پوست در معرض آفتاب ، کرم ضد آفتاب با SPF پانزده و یا بالا را بمالید . دوساعت بعد تکرار نمائید . حتما به بینی ، گوش ، گونه و سطح بالایی کف پا نیز کرم بزنید .
لازم است ، کودکانی که در آب یا کنار آب بازی میکنند ، یا کسانی که بدن انها به شدت تعرق میکند ، کرم ضد آفتاب با خاصیت واترپروف ( ضد آب ) را مکررا استعمال نمایند .

سایه افکنی

در ماههای گرم سال سعی کنید از قرار گرفتن در تابش مستقیم نور خورشید پرهیز نمائید و در زیر سایه مستقر گردید .  اگر چه شما زیر سایه درخت باشید و یا ابرهای پراکنده جلوی نور آفتاب را گرفته باشند ، اما ممکن است شما در تیررس اشعه فرا بنفش قرار گیرید . بدین خاطر موارد ذیل را در مد نظر داشته باشید :

در ساحل دریا ، پیک نیک و یا هنگام قدم زنی یک چتر به همراه داشته باشید .
هنگام خروج از شهر با خود چادر صحرایی و یا سایبان به همراه ببرید .
بالکن منزلتان برای بلوکه کردن نور خورشید دارای پرده اختفا  باشد .
در محدوده مسکونی خود درخت بکارید و  در محل مناسب سایبان داشته باشید .

ویتامین  D

ویتامبن D جهت استخوان و عضله سالم  مخصوصا برای اطفال و سالمندان مورد نیاز میباشد . وقتی پوست در معرض نور آفتاب قرار گیرد  ویتامبن D  بوسیله پرتو فرابنفش خورشید و توسط پوست بدن  به شکل طبیعی تولید میشود . البته قرار گرفتن مستقیم در معرض اشعه خورشید بیش از پانزده دقیقه در روز ، به دلیل احتمال ابتلای به سرطان پوست توصیه نمیشود .  شما میتوانید  ویتامبن D را از مکملهای ویتامینی و یا خوراکیها بدست آورید .

میزان در معرض پرتو آفتاب قرار گرفتن جهت تولید ویتامبن D  به سن ، رژیم غذایی ، رنگ پوست ، محل زندگی و همچنین شدت نور خورشید بستگی دارد . چند دقیقه ای در روز با پوست محافظت نشده در معرض نور خورشید قرار گرفتن برای تولید  ویتامبن D کافی است و مهم این است که مهارت لازم در حفاظت از پوست خود در برابر تابش بیش از حد نور خورشید را داشته باشید و از سویی ویتامبن D مورد نیاز برای تندرستی را دریافت کنید .

افراد ذیل ویتامبن D کافی دریافت نمی کنند : 

*افرادی که بالای پنجاه سال هستند.
*افرادی که پوست تیره دارند .
*افرادی که سراسر بدن خود را با لباس میپوشانند.
*افرادی که کمتر از منزل خارج میشوند .
*اطفالی که منحصرا از شیر مادر تغذیه میکنند در ریسک کمبود ویتامبن D قرار دارند .

بدین خاطر پزشکان به این اطفال مکمل ویتامبن D تجویز مینمایند . افرادی که فکر میکنند ویتامبن D کافی دریافت نمیکنند ، میبایستی با پزشک خود در این ارتباط مشورت نمایند . کمبود  ویتامین D می‌تواند منجر به بروز دردهای مزمن از جمله انواع مختلفی ازدردهای مفصلی ، استخوانی و ماهیچه‌ای شود و همچنین پوکی استخوان  سندرم فیبرومیالگیا،‌ اختلالات روماتوئیدی، بروز اختلالات  رفتاری و دیگر مشکلات جسمی و روحی را در پی داشته باشد .

بزنزه کردن

خیلی از مردم فکر میکنند که برنزه کردن پوست ، آنها را به ظاهر سالم نگه میدارد . اما برنزه کردن پوست نیز گویای در معرض شدید نور آفتاب قرار گرفتن و آسیب رسانی به پوست میباشد . بزنزه شدن  توسط اشعه خورشیدی ، یا تختهای ویژه بزنزه کردن و همچنین لامپهای مخصوص این کار ، پوست را به ریسک سرطان پوست پیوند میدهد . برخی از تختهای ویژه بزنزه کزدن ، پوست را پنج بار بیشتر از  اشعه فرا بنفش خورشیدی در معرض اشعه خود قرار میدهد . بنابراین از آنها و  لامپهای مخصوص این کار باید اجتناب ورزید . اشعه فرا بنفش مصنوعی ممکن است مسبب آسیبات پوستی ، سالخوردگی پیش از موعد و آب مروارید (  cataract )  گردد .

کک و مک ( فرکل ) و آفتاب

کک و مک اکثرا در اشحاص پوست روشن روئیت میگردد و اندازه این عارضه  در ابام گرم سال بیشتر  و در در ابام سرد سال  کمتر میشود . اگر شخصی با کک و مک در معرض تابش نور خورشید قرار گیرد ، سلولهای ملانوتیتی به میزان بیشتری رنگدانه تولید مینمایند و در نتبجه اندازه ، ضخامت و تعداد لک های پوستی افزایش میابد . افرادی که هر نوع کک و مک را دارند ، بدون در نظر گرفتن نوع آن  ( Lentigines یا Ephelides ) جهت کاهش اثز اشعه خورشیدی ، لازم است  کرم های ضد آفتاب را به پوست حود بزنند تا از بسط یافتن آن پیشگیری کرده و احتمال ابتلا به سرطان پوست را بکاهند . اشخاصی که با گسترش کک و مک مواجه میگردند باید در صدد معالجه آن در چندین جلسه و تجـدید درمان آن بر آیند .

معالجه لکها شامل موارد ذیل است :

*معالجه با لیزر
*کرمهای سفیدکننده
*انجماد با نیتروژن مایع
*بکارگیری  Tretinoin  و دیگر کرمهای موضعی
*لایه برداری ( PEELING )

دکتر عبدالوهاب حاجی سردار

اگراحساس شود که نزدیکی ، مشکوک به وقوع حاملگی است ، با استفاده از روش اورژانس پیشگیری از بارداری می‌توان از وقوع  حاملگی پیشگیری کرد .
در این متد از قرص‌های ترکیبی پیشگیری از بارداری (حداکثر تا ۷۲ ساعت پس از نزدیکی مشکوک ) استفاده میشود . دو عدد قرص پیشگیری از بارداری نوع HD (سفیدرنگ) را همزمان و ۱۲ ساعت بعد دو عدد قرص HD دیگر نیز مصرف میگردد . چنانچه قرص HD دردسترس نباشد می‌توان به جای آن چهار عدد قرص LD (کرم رنگ) را یکجا ، و ۱۲ ساعت بعد چهار قرص LD دیگر را با هم میل نمود .
این روش اکثراً‌ از بارداری ناخواسته جلوگیری می‌کند ولی تاثیر آن صد در صد نیست.  استعمال سریع قرص‌ها ، موجب موفقیت با این روش میشود.

عوارض جانبی مصرف قرصها عبارتند از حالت تهوع ، استفراغ و سرگیجه میباشند. این عوارض معمولاً‌ در عرض ۲۴ ساعت از بر طرف میگردند .

جهت مطالعه متن کامل به اینجا کلیک نمائید 

ترکمن مدیکال

************************

در همین ارتباط

روش استفاده از جلوگیری اورژانسی

صبح روز بعد:
در اولین فرصت، ۲ قرص خوراکی ضد بارداری HD همراه با حداقل یك لیوان شیر یا آب بخورید. این نوبت اول است. پس باید طوری برنامه‌ریزی كنید كه نوبت دوم، یعنی ۱۲ ساعت بعد، ۲ قرص دیگر هم بخورید. البته، مصرف نوبت اول را بی‌دلیل نباید به تأخیر انداخت. هرچه زمان بیشتری بگذرد، احتمال موفقیت كم می‌شود.

اگر بیش از ۷۲ ساعت از رابطه جنسی گذشته باشد، دیگر با قاطعیت می‌شود گفت از دست قرص‌ها هیچ كاری برنمی‌آید

قرص صبح روز بعد دقیقا فقط برای روز بعد نیست و می‌شود آن را تا ۷۲ ساعت بعد هم استفاده كرد. با این وجود، هرچه زودتر مصرف شود، نتیجه بهتری دارد و ایده‌آلش این است كه تا ۲۴ ساعت بعد مصرف شود

● عصر روز بعد:
۱۲ساعت پس از خوردن قرصهای نوبت اول، ‌۲ قرص HD دیگر می‌خورید، البته اگر در این ۱۲ ساعت اتفاق خاص دیگری نیفتاده باشد. مثلا اگر تا دو ساعت پس از مصرف قرص‌ها در نوبت اول یا دوم، استفراغ كنید در اولین فرصت باید ۲ قرص دیگر HD میل كنید. اگر این اتفاق بعد از خوردن قرص‌ها در نوبت اول رخ دهد، قرصهای نوبت دوم کماکان باید ۱۲ ساعت بعد از نوبت اول مصرف شوند. استفراغ اگر بیش از دو ساعت بعد از مصرف قرصها رخ دهد، اهمیتی ندارد. دارو جذب شده است

تبصره1:
قرص‌های HD را می‌توانید از داروخانه تهیه كنید. این‌ها همان قرص‌های ضد بارداری معمول هستند كه روزی یك عدد از آنها را می‌خورند. اگر داروخانه HD نداشت، قرص نوع LD را دیگر حتما دارد. فرقش این است كه LD را درهر نوبت باید ۴تا مصرف كنید. (در مجموع ۸ قرص)

تبصره2:
اگر داروخانه فقط قرص تری فازیک داشت : 4 عدد قرص سفيد تري‌فازيك در اولين فرصت و چهار عدد قرص سفيد دیگر 12 ساعت بعد

تذكرهاي حين مصرف:‌
-1 بهتر است كه قرص‌ها با شكم خالي خورده نشود.‌
-2 در صورت استفراغ كردن تا دو ساعت پس از استفاده از روش، خوردن مجدد قرص‌ها ضروري است.‌
-3 حداكثر دفعات مجاز استفاده از اين روش در هر سيكل قاعدگي يك بار است. اين روش بايد در حداقل دفعات ممكن در طول دوران باروري استفاده گردد. مجاز بودن يك بار استفاده از اين روش در هر دوره قاعدگي دليلي بر تاييد مصرف آن در هر دوره قاعدگي به عنوان روش پيشگيري از بارداري نيست.‌
در صورت قاعده نشدن فرد در عرض 3 هفته پس از مصرف روش اورژانسي پيشگيري از بارداري، بايد، تست بارداري (ترجيحاً بتا اچ.سي.جي) در مورد وي انجام شود.‌
با توجه به اينكه اين روش براي جنين خطرناك نيست، در صورت وقوع حاملگي، نيازي به ختم آن نخواهد بود

در همین ارتباط

روش اورژانس پیشگیری از بارداری و فراورده های داروئی موجود Emergency Contraception

توضیح روش:
روش اورژانس پیشگیری از بارداری ( EC ) روشی است که پس از تماس جنسی بدون استفاده از روشهای مطمئن پیشگیری از بارداری و یا هر موردی که احتمال بارداری ناخواسته پس از تماس جنسی را داشته باشد، می تواند تا سه روز ( ۷۲ ساعت ) از بارداری پیشگیری کنند. این روش توسط کارکنان بهداشتی آموزش دیده ارائه می گردد. بدلیل درصد بالاتر شکست این روش و مداوم نبودن مصرف آن در مقایسه با سایر روش های مطمئن، فقط باید در موارد مشخص از آن استفاده کرد. این روش را نباید به عنوان یک روش دائمی پیشگیری از بارداری استفاده نمود.

مکانیسم عمل:
رحم و تخمدان و ضمائم آن

   1. پیشگیری از تخمک گذاری
   2. تأخیر در تخمک گذاری
   3. اختلال در اندومتر (مخاط داخلی رحم)
   4. اختلال در نفوذ اسپرم به تخمک
   5. اختلال در حرکت لوله های رحمی
   6. اختلال در لقاح
اثر بخشی:
اثر بخشی روش اورژانس با قرصهای ترکیبی حدود ۹۷%  و میزان حاملگی حدود ۳ % و اثر بخشی با قرصهای لوو نورجسترل (levonorgestrol)حدود ۹۹% و میزان حاملگی با استفاد ه از این قرصها حدود ۱% گزارش شده است. همچنین اثر بخشی روش EC با فاصله زمانی تماس جنسی تا آغاز استفاده از روش ارتباط قابل توجهی دارد هر چقدر این فاصله کوتاهتر باشد، اثربخشی آن بیشتر است.

عارضه ها و چگونگی برخورد با آنها:

   1. تهوع و استفراغ حین مصرف: میزان تهوع و استفراغ با استفاده از قرصــهای ترکیبی به ترتیب ۵۰% و ۲۰ % بوده که با استفاده از قرص های لوونورجسترل حدود ۲۰% و ۶ % کــاهش می یابد . بهتر است قبل و ۶ – ۴ ساعت پس از مصرف هر دوز EC از یک داروی ضد تهوع مانند دیمن هیدرینات (Dimen Hydrinate) یا دیفن هیدرامین (Diphen Hydramine) استفاده شود. قرص دیمن هیدرینات ۵۰ – ۲۵ میلی گرم ۴ – ۳ بار در روز یاقرص ( شربت ) دیفن هیدرامین ۵۰ – ۲۵ میلی گرم ( ۴ – ۲ قاشق غذا خوری کوچک ) که مصرف دوز اول آن نیم ساعت قبل از خوردن قرص EC و دوز های بعدی (در صورت نیاز )با فاصله های ۶ ساعته پس از آن است، درکاهش شدت تهوع و استفراغ مؤثر است.
   2. اختلال قاعدگی: ممکن است که قاعدگی بعدی چند روز زودتر یا دیرتر آغاز شود، طول مدت آن تغییر یافته و  تغییر در طول مدّت و مقدار خونریزی ایجاد می شود (فرد باید در مورد بی خطر بودن این مسئله آگاهی داشته باشد)
   3. سردرد و سرگیجه

موارد منع مصرف:
تقریباً همه افراد می توانند از این روش استفاده کنند. موارد منع مصرف استفاده از این روش برای انواع قرصهای در دسترس به شرح زیر است:
قرص لوونورجسترل

   1. پورفیری حاد فعْال A
   2. بیماری فعْال و شدید کبد در حال حاضر
   3. بارداری (بدلیل بی اثر بودن و نه خطر برای جنین)
   4. خونریزی های غیر طبیعی و تشخیص داده نشده تناسلی

قرص های ترکیبی

   1. بارداری (بدلیل بی اثر بودن و نه خطر برای جنین)
   2. موارد منع مصرف استروژن، میگرن، ترومیور B وریدهای عمقی

چه افرادی می توانند از این روش استفاده کنند:
کاربرد روش اورژانس پیشگیری از بارداری در صورت وجود تماس جنسی محافظت نشده، به موارد خاص زیر محدود می گردد.

    * استفاده نکردن از کنتراسپتیوها
    * تجاوز
    * وجود شرایط نشان دهنده استفاده نادرست یا شکت کنتراسپتیو مانند:
         1. پارگی کاندوم
         2. خارج شدن کاندوم
         3. فراموشی خوردن قرص ترکیبی برای سه نوبت
         4. فراموشی خوردن قرص شیردهی به مدّت بیش از سه ساعت
         5. تأخیر بیش از ۲ هفته در تزریق آمپول DMP
         6. استفاده نادرست از روش طبیعی
         7. خروج IUD در زمانی بجز دوران قاعدگی

زمان شروع و چگونگی استفاده از EC:
مصرف اوّلین دوز این روش باید حداکثر در فاصله زمانی ۷۲ ساعت از تماس جنسی مشکوک با یکی از روشهای زیر صورت گیرد تا از حاملگی ناخواسته جلوگیری شود:

   1. قرص لوونورجسترول ۱ عدد در اولین فرصت و یک عدد ۱۲ ساعت بعد،
   2. قرص HD ، ۲ عدد در اولین فرصت و دو عدد ۱۲ ساعت بعد،
   3. قرص LD ، ۴ عدد در اولین فرصت و ۴ عدد دیگر ۱۲ ساعت بعد،
   4. قرص تری فازیک ، ۴ عدد قرص سفید در اولین فرصت و چهار عدد قرص سفید دیگر ۱۲ ساعت بعد ( قرصهای مرحله سوم )

تذکر های حین مصرف:

   1. بهتر است که قرص ها با شکم خالی خورده نشود.
   2. در صورت استفراغ تا دو ساعت پس از استفاده از روش، خوردن مجدد قرصها ضروری است.
   3. حداکثر دفعات مجاز استفاده از این روش در هر سیکل قاعدگی یک بار است.
   4. اثر بخشی این روش با استفاده از فنی توئین و ریفامپین ( داروهای ضد صرع ) کاهش می یابد. که در صورت استفاده همزمان از این داروها باید مصرف قرص لوونورجسترل به میزان ۱۰۰% افزایش یابد.( در هر دوز دوعدد ).
   5. افزایش تعداد تماس های جنسی بدون محافظت، اثر بخشی روش را کاهش و احتمال حاملگی را افزایش می دهد بنابراین استفاده از این روش در هر دوره قاعدگی فقط برای یک نوبت مجاز خواهد بود.
   6. اگر پس از استفاده از روش EC تأخیر قاعدگی بیش از ۷ روز شود، باید احتمال حاملگی برای فرد بررسی و برای انجام تست بارداری ( ترجیحاً B-HCG ) ضرورت دارد.

تهیه و تنظیم: فاطمه نوروزی فشخامی (کارشناس مسئول امور جمعیتی و تنظیم خانواده استان)
معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان

منابع:

   1. کتاب دستور العمل روشهای پیشگیری از بارداری در جمهوری اسلامی دفتر سلامت
      خانواده و جمعیت – اداره تنظیم خانواده
   2. دستور العمل دفتر سلامت خانواده در خصوص روش پیشگیری اورژانس لوونورجسترل

توضیح :
A: پور فیری حاد فّعال: گروهی از اختلالات که بعلت نقص متابولیسم پیرول ایجاد شده و با حمله های مکرر، درد شکم، اختلالات گوارشی و عصبی مشخص می شود.

B: ترومبوز وریدهای عمقی: تشکیل یا وجود لخته خون در وریدهای عمقی

دکتر عبدالوهاب حاجی سردار

چندین سال پی در پی است که معضل رانندگی با سرعت زیاد جای ویژه ای در سوانح و تلفات به خود اختصاص داده و متاسفانه در حال حاضر منحنی این آمار رو به صعود میباشد . این پدیده در بین جوانان ترکمن نیز عواقب دلخراشی را رقم زده است . البته عشق به سوارکاری در بین ترکمنها قدمت تاریخی دارد چرا که نسل قدیم ترکمن سوار بر اسبش در صحرای کبیر ترکمن میتاخته و شیهه اسبش برایش  نوای رامشگر لحظات تنهایی اش بوده است . اما در شرایط کنونی زندگی شهرنشینی او را از اسب پیاده و سوار ماشین نموده است . در این راستا ما شاهد آن هستیم که  موتورسواری با سرعت زیاد بین جوانان ترکمن تبدیل به یک سرگرمی خطرناکی شده است . اما براستی علت رانندگی با سرعت زیاد در بین جوانان چیست؟

نوجوانان و جوانان معمولا دست به اعمال ریسک آمیزی میزنند که این عمل بین میانسالان کمتر بروز میکند .به نظر محققان  ماهیت درونی نوجوانان و جوانان در همان کاری است که از آنها سر میزند . اگر چه آنها به بلوغ جسمی لازمه میرسند اما بعد مغزی آنها در حال بسط یافتن میباشد .در این ارتباط پژوهشگران آمریکایی تحقیقاتی بین چندی از نوجوانان و جوانان تا بیست و یک سال به عمل آورده اند . محققین هر دو سال آنها را جهت ام.آر.آی مغزی احضار نموده  و طی این مطالعه دریافته اند که بخشی از مغز جوانان بنام « دورسال-لاترال پروفرونتال کورتکس » رشد لازمه را نداشته است . فونکسیون این ناحیه مغزی کنترل قضاوت و تعهد در اعمال ریسک آمیز میباشد و به نظر محققان تئوری اخیر بیانگر علت راغب بودن جوانان به اعمال پر خطری چون رانندگی با سرعت زیاد است .

پاره ای از روانشناسان بر این باورند که به خرج دادن شدت عمل در مقررات رانندگی و افزایش کنترل نوجوانان و جوانان  از سوی والدین میتواند آنها را از خطرات رانندگی دور نماید و یکی از پیشنهادات آنها افزایش سن جهت رانندگی میباشد ، چرا که آنها معتقدند که در پاره ای از موارد مغز نوجوانان و جوانان  آمادگی کنترل رفتار آنها را ندارد .

البته تجسسات و بیانات اخیر دارای برهان کافی در اثبات کامل این طیف از کشفیات نیست چرا که ویژگیهای ملل نسبت به فرهنگها تمایز داشته و با دامنه زندگی اجتماعی آنها رابطه ای تنگاتنگ دارد .ما شاهد آن هستیم که اگر نوجوانان و جوانان  با بزرگسالان برخورد بیشتری داشته باشند ، آنها بیشتر تحت تاثیر توصیه بزرگسالان قرار میگیرند . از سویی اختصاص محیطی خاص جهت رانندگی برای نوجوانان و جوانان تحت نظر مربیان کار آزموده میتواند از عواقب این امر بازدارد .

در پایان مطلبم را با سئوالی ختم میکنم: اگر مغز میانسالان به رشد کافی رسیده باشد ، چرا گاهی آنها نیز نمیتوانند رفتار خود را کنترل نمایند ؟!